التهاب و عفونت واژن؛ اختلالی شایع در سلامت زنان
ناحیه واژن یکی از حساسترین بخشهای بدن زنان است که به دلیل ساختار خاص و رطوبت همیشگیاش، آمادگی زیادی برای ابتلا به عفونت دارد. هنگامی که تعادل طبیعی میکروارگانیسمهای مفید در این ناحیه دچار اختلال میشود، شرایط برای رشد عوامل بیماریزا مهیا میگردد. این مسئله ممکن است با نشانههایی مانند سوزش، خارش، یا ترشحاتی با رنگ و بوی غیرطبیعی همراه باشد. اگر این علائم بیش از چند روز ادامه پیدا کند، مراجعه به پزشک متخصص زنان ضروری خواهد بود.
عفونت واژن دقیقاً چیست؟
واژینیت یا التهاب واژن نوعی بیماری التهابی در دستگاه تناسلی زنانه است که در اثر رشد غیرعادی قارچها، باکتریها یا سایر عوامل بیماریزا ایجاد میشود. ترشحات طبیعی واژن معمولاً بیبو و شفاف هستند، اما در صورت ابتلا به عفونت، این ترشحات ممکن است تغییر رنگ بدهند، بوی نامطبوعی پیدا کنند یا مقدار آنها افزایش یابد. در مواردی، درد هنگام ادرار یا مقاربت نیز به عنوان نشانه همراه ظاهر میشود.
رایجترین گونههای عفونت واژینال
عفونتهای واژینال انواع مختلفی دارند و درمان هرکدام بسته به علت ایجادکننده آن متفاوت است. در ادامه به سه نوع شایع این عارضه اشاره میکنیم:
۱. عفونت قارچی واژن
این نوع معمولاً توسط نوعی قارچ به نام کاندیدا آلبیکانس بهوجود میآید. عواملی مثل استفاده بیش از حد از آنتیبیوتیک، قند خون بالا، بارداری، یا ضعف سیستم ایمنی میتوانند زمینهساز رشد بیش از حد این قارچ در واژن شوند. ترشحات سفیدرنگ، غلیظ و شبیه پنیر، همراه با خارش و التهاب از نشانههای اصلی این نوع عفونت هستند.
۲. عفونت باکتریایی
در این حالت، باکتریهای طبیعی واژن دچار رشد بیرویه میشوند. این نوع عفونت ممکن است بدون درد و سوزش باشد و تنها با ترشحات سفید یا خاکستری با بوی ماهی مشخص شود. گاهی بوی ناخوشایند پس از رابطه جنسی شدت پیدا میکند. اگر درمان نشود، میتواند به مشکلات جدیتری مانند عفونت لگن یا سقط جنین منجر شود.
۳. تریکومونیازیس
این بیماری عفونی از طریق رابطه جنسی منتقل میشود و عامل آن یک انگل تکیاختهای به نام تریکوموناس واژینالیس است. ترشحات کفآلود، زرد یا سبز، سوزش شدید و درد در ناحیه شکم از علائم بارز آن است. مردان نیز ممکن است ناقل این بیماری باشند، حتی اگر علائمی نداشته باشند.
علائمی که نباید نادیده گرفت
اگرچه بعضی زنان ممکن است در زمان عفونت هیچ نشانهای نداشته باشند، اما علائم زیر از رایجترین نشانهها هستند:
-
خارش یا سوزش در ناحیه واژن
-
ترشحات غیرعادی از نظر رنگ، بو یا مقدار
-
احساس درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی
-
لکهبینی یا خونریزی خفیف
-
تغییر در بوی ترشحات واژن
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
عفونت واژینال معمولاً با درمانهای ساده بهبود مییابد، اما اگر با یکی از شرایط زیر روبرو هستید، بهتر است حتماً تحت نظر متخصص قرار بگیرید:
-
اولین تجربه علائم عفونت
-
بازگشت علائم پس از درمان قبلی
-
بارداری و همزمانی با نشانهها
-
وجود تب یا درد شدید لگنی
-
داشتن شریک جنسی جدید یا متعدد
عوامل زمینهساز عفونت واژینال
عوامل متعددی میتوانند تعادل طبیعی واژن را به هم بزنند. برای مثال:
-
مصرف آنتیبیوتیک برای مدت طولانی
-
استرس زیاد و کاهش ایمنی بدن
-
رعایت نکردن بهداشت شخصی
-
شستن واژن با صابونهای قوی یا معطر
-
استفاده از اسپری یا دوشهای واژینال
-
رابطه جنسی بدون محافظ
-
ابتلا به بیماریهایی مثل دیابت
از طرفی، کاهش سطح هورمون استروژن بهویژه بعد از یائسگی یا در دوره شیردهی، میتواند موجب خشکی و آتروفی واژن شده و زمینه را برای التهاب فراهم کند.
جمعبندی
عفونت واژن یکی از اختلالات نسبتاً رایج ولی قابل درمان در زنان است. شناخت علائم هشداردهنده و آگاهی از عوامل مؤثر در بروز این مشکل، نقش مهمی در پیشگیری و درمان بهموقع آن دارد. در صورتی که علائم برای چند روز ادامه پیدا کنند یا با درد، بوی شدید و ترشحات غیرعادی همراه باشند، نباید آن را نادیده گرفت. مراجعه به پزشک، پرهیز از درمانهای خودسرانه و رعایت بهداشت روزانه بهترین راهکارها برای مدیریت این مشکل هستند.
بدون دیدگاه